Skip to main content
Centrum DialoguNGO

Piękno, które nie zbawia. Tischner o sztuce i prawdzie

Wieczór zatytułowany „Myślenie w żywiole piękna. Tischnerowska wykładnia sztuki”, który odbył się 29 listopada w paryskim Centre du Dialogue, był spotkaniem filozofii, sztuki i słowa – próbą odczytania myśli ks. Józefa Tischnera w kontekście współczesnej refleksji estetycznej.

Gościem filozoficznej rozmowy była dr Katarzyna Kasia, która w swoim wystąpieniu podkreślała, że u Tischnera doświadczenie estetyczne nie może być sprowadzone do katharsis ani „oczyszczającego przeżycia piękna”. Jak przypominał sam Tischner, piękno nie zbawia – w chrześcijaństwie pierwszeństwo należy do prawdy, a dramat ludzkiego losu nie zawsze daje się ująć w kategoriach estetycznych.

Szczególne znaczenie w refleksji Kasi zajęło ciało – wymiar człowieczeństwa długo pomijany w teologii i filozofii. Odwołując się do myśli Tischnera, mówiła o cielesności jako przestrzeni dramatu, lęku i niemożności ucieczki od samego siebie. To właśnie ciało pozwala człowiekowi pozostawać w postawie dialogicznej wobec świata i innych ludzi.

Fragmenty tekstów ks. Józefa Tischnera w interpretacji Olgierda Łukaszewicza nadały wieczorowi wyraźny wymiar teatralny. Aktor, poprzez słowo i głos, wydobył dramatyzm Tischnerowskiego myślenia o człowieku jako istocie „rozpiętej” między dobrem a złem, nadzieją a rozpaczą. W jednym z cytowanych fragmentów zabrzmiała myśl, że człowiek jest istotą dramatyczną, współtworzącą własny los, ale i narażoną na zniszczenie przez własne wybory.

Druga część spotkania należała do sztuk wizualnych. Wernisaż prac Yany Makukh, Artura Majki i Witolda Urbanowicza stał się dopełnieniem filozoficznej refleksji. Jak podkreślali organizatorzy, obrazy pozwalały widzom zanurzyć się w Tischnerowskim „żywiole piękna”, który nie jest ucieczką od prawdy, lecz próbą dotarcia do tajemnicy istnienia poprzez formę i światło.

Wieczór w Centre du Dialogue potwierdził, że myśl ks. Józefa Tischnera – odczytywana na nowo w kontekście współczesnej sztuki – pozostaje aktualnym zaproszeniem do odpowiedzialnego myślenia o człowieku, dla którego piękno nie jest celem samym w sobie, lecz drogą prowadzącą ku prawdzie.

Skomentuj