Spotkanie „Od Aleksandra Wielkiego do Bashara al‑Assada. Syria – znakiem dla świata?”, które odbyło się 25 kwietnia w Centre du Dialogue w Paryżu, było próbą spojrzenia na Syrię nie tylko jako na kraj ogarnięty wojną, lecz jako na symbol procesów, które w różnym stopniu dotykają cały współczesny świat.
Gość wieczoru, prof. George Yacoub, zwrócił uwagę, że pojęcie narodu – tak oczywiste w europejskiej tradycji – nie w pełni przystaje do realiów Bliskiego Wschodu. W świecie arabskim znacznie silniejszym czynnikiem tożsamościowym pozostaje religia, a przynależność wyznaniowa nierzadko okazuje się ważniejsza niż państwowa czy etniczna.
Prelegent przypomniał, że ziemie dzisiejszej Syrii odegrały kluczową rolę w historii chrześcijaństwa. Antiochia była jednym z jego pierwszych ośrodków, to tam działali pierwsi myśliciele chrześcijańscy, a w drodze do Damaszku miało miejsce nawrócenie św. Pawła. Jednocześnie – jak zaznaczał Yacoub – podziały między wspólnotami religijnymi sprzyjały osłabieniu chrześcijaństwa i ułatwiały ekspansję islamu.
W dalszej części spotkania uwagę skierowano na współczesną historię Syrii. Położenie geograficzne kraju, znajdującego się w strefie wpływów wielkich mocarstw, sprawiło, że Syria stała się polem rywalizacji politycznej Stanów Zjednoczonych, Rosji i Turcji. Różnorodność religijna regionu była i jest narzędziem wykorzystywanym w tej grze.
Zdaniem prof. Yacouba jednym z kluczowych problemów Syrii jest polityczne użycie religii. Fundamentalizm, który umocnił się po rewolucji islamskiej w Iranie, wciąż wpływa na sytuację społeczną i prawa mniejszości wyznaniowych. Chrześcijanie coraz częściej czują się zagrożeni, a procesy radykalizacji dotykają również życia codziennego – od edukacji po przestrzeń publiczną.
Spotkanie zakończyło się refleksją, że Syria jest dla świata znakiem ostrzegawczym – dowodem na to, że trwałe łączenie polityki z religią prowadzi do przemocy i rozpadu wspólnot. Jak podkreślano, konflikty, które pozornie wydają się odległe, w dłuższej perspektywie wpływają również na Europę i jej społeczeństwa.
